Stopa cukrzycowa

Cukrzyca jest jedną z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych. Liczba chorych na całym świecie stale rośnie, szacuje się, że w 2030r. liczba chorych przekroczy 366 mln.

Choroba charakteryzuje się wzrostem poziomu cukru we krwi, związanym z zaburzeniami wytwarzania i przyjmowania insuliny. Najczęściej występującą postacią cukrzycy jest cukrzyca typu 2, w której organizm wykazuje insulinoodporność.
W cukrzycy typu 1 w organizmie występuje stały niedobór insuliny – trzustka wytwarza zbyt mało tego hormonu. Często chorzy nie zdają sobie sprawy z postępującego procesu chorobowego. Najczęstszymi symptomami, które powinny zaniepokoić to spadek masy ciała przy wzmożonym apetycie, pragnienie, częste oddawanie moczu, senność, ciągłe zmęczenie.
Warto je zawsze skonsultować z lekarzem.

Jednym z poważniejszych powikłań cukrzycy jest zespół stopy cukrzycowej, czyli patologiczne stany chorobowe kończyny dolnej, m.in. owrzodzenia, artropatia, modzele. Może mieć postać małej ranki lub dużej otwartej rany i procesu zapalnego.

Zespół stopy cukrzycowej

W pierwszym etapie rozwoju stopy cukrzycowej są zaburzenia czucia (temperatury, bólu), a następnie zmiany w postaci modzeli, mocnego zaznaczenia kości śródstopia.

W kolejnym etapie pojawia się owrzodzenie, na przykład w okolicach ścięgna Achillesa, w miejscu urazu, w miejscu poddanym działaniu wysokiej temperatury. Sytuacja znacznie pogarsza się, gdy owrzodzenie ulega zakażeniu bakteryjnemu. Zakażone owrzodzenie charakteryzuje się zaczerwienieniem, silnym bólem, miejscowo wyższą temperaturą, obecnością wydzieliny ropnej, nieprzyjemnym zapachem. Proces zapalny czasami obejmuje kość.

Dwa ostatnie stadia choroby to ropowica stopy a następnie jej martwica. Oba wymagają leczenia chirurgicznego.

W leczeniu stopy cukrzycowej ważne jest przede wszystkim:

  • wyrównanie metaboliczne cukrzycy,
  • zmiana nawyków pacjenta (żywienie, rezygnacja z palenia tytoniu),
  • dobór odpowiedniego obuwia,
  • odciążenie kończyny (np. poruszanie się o kulach),
  • chirurgiczne opracowanie owrzodzenia a także
  • zastosowanie antybiotykoterapii.

Najnowsze metody leczenia wykorzystują między innymi terapię tlenem hiperbarycznym oraz systemy wykorzystujące podciśnienie. W metodach tych do rany zakładane są opatrunki z drenem a podczas zakładania opatrunku wytwarzane jest podciśnienie przyspieszające gojenie. W Polsce dostępne są systemy NPWT (Negative Pressure Wound Therapy) oraz VAC (Vaccume Assisted Closure).

Leczenie stopy cukrzycowej jest procesem długotrwałym. Jest trudne a jego skuteczność zależy w dużej mierze od czasu pojawienia się objawów do rozpoznania i rozpoczęcia leczenia. W żadnym przypadku nie należy go zaniedbywać !